أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
پيشگفتار 23
تجارب الأمم ( فارسى )
ش ، 3120 ، ترجمه كردم ، كه در صفحات 1 تا 46 چاپ فارسى كنونى ديده مىشود . پس من به ترجمه دنبالهاى كه رودراورى براى تجارب الامم مشكويه نگاشته بود آغاز كردم و چون در صفحه 63 از آن باز ماندم از دوست گرانمايه آقاى على مشتاق عسكرى خواستم آن ترجمه را به پايان رسانيد و اميدوارم پس از اين دو جلد چاپ شود . روش من من تا آنجا كه ممكن بود از روش ترجمه ، واژه به واژه پيروى نمودم ، و اگر توضيحى لازم بود در پانوشت با ذكر نام مدرك آن و شمارهى صفحه و جلد ياد كردم . برخى كتابها كه چاپهاى ناهمگون يا به دو زبان دارد ، شمارههاى جلد و صفحه هر دو بدين گونه پشت يك ديگر نهادم : - معجم الادباى ياقوت ، چ 7 جلدى مرگليوث ، و سپس چاپ 20 جلدى در دار المأمون با فاصلهى نشانى چنين . . . / . . . - تاريخ طبرى چ . دخويه 1901 - 1876 در سه بخش + صلهى عريب ، و سپس چ . فارسى پاينده با شمارهى سراسرى ، با نشان پ پارسى . . . پ - . . . آوردم . - احسن التقاسيم مقدسى و تاريخ يعقوبى و كتابهاى ديگر كه چاپ عربى و فارسى آنها هر دو مورد استفاده بوده است ، صفحههاى هر دو به ترتيب پشت سر هم نهاده شده و چاپ عربى با نشان چ . ع . و چاپ فارسى با نشان پ شناسانده مىشود . ن . ك صفحهى رمزها كه در اين مجلد به كار رفته است . منابع شناخت ما از مشكويه - آثار خود وى به ويژه ، هوامل و شوامل ، تهذيب الاخلاق و بخشهاى پايانين تجارب الامم . - ابو سليمان منطقى سجستانى ( پيرامن 307 - 400 ) افزون بر آنچه در صوان الحكمة ( چ بدوى ، تهران 1974 م ، ص 346 - 353 ) آورده در همانجا نويد مىدهد كه زندگينامهى وى را در رسالهاى جداگانه بياورد ، اما متأسفانه چنين رسالهاى به دست ما نرسيده است . - ابو حيان توحيدى ( 320 - 414 ) در امتاع و مؤانسه و مقابسات و مثالب الوزيرين و الصداقة و الصديق . ابو منصور ثعالبى ( 350 - 429 ) در يتيمة الدهر و تتمة اليتيمة - 1 : 96 ، چ عباس اقبال ، تهران 1353 م - ابو بكر خوارزمى ( 323 - 383 ) در رسائل خوارزمى .